يادداشتها در سبزوار پيام


يادداشت سبزوار پيام


يادداشت / تاریخ: 17 شهريور 1396 / کد مطلب: 12553 / نظرات: 0


روابط ایران و تاجیکستان


روابط ایران و تاجیکستان
یکی گفتا تو ایرانی.       یکی گفتا تو تاجیکی
جدا از اصل خود میرد.   کسی مارا جدا کردست
**در بحث روابط  ایران و آسیای مرکزی به طور کلی سیاست خارجی ایران در منطقه موضوع روابط ایران و تاجیکستان اهمیت زیادی مطرح شده و مورد توجه قرار دارد و این امر بیش از هر چیز  به سبب پیوند های تاریخی و فرهنگی و زبانی موجود میان دو کشور است .
** تاجیکستان به عنوان تنها کشور فارسی زبان در منطقه ی اسیای مرکزی وضعیت متمایزی دارد.
▪️طی سال های طولانی پس از استقلال این کشور ،دیگر عوامل سیاسی و امنیتی به ویژه اقتصادی نیز در روابط دو کشور مطرح شده و اهمیت دارد و ایران اولین کشوری بود که استقلال این کشور را به رسمیت شناخت و اولین سفارت رسمی کشور تاجیکستان را افتتاح کرد  توسعه روابط با این کشور مورد توجه زیادی قرار داشته ،فعالیت در حوزه ی سد سازی و راهسازی ، مهم ترین جنبه ی پروژه ها در این کشور می با‌شد  .روند کلی روابط این دو کشور  فارسی زبان با پتانسیل های موجود همواره فاصله ی فراوانی داشته است و این فاصله در دو سال اخیر بیش از گذشته احساس می شود .
**روابط این دو کشورعملا در حالتی از سردی قرار دارد.دیدار نکردن جناب آقای دکتر ظریف وزیر محترم امور خارجه ایران در جریان سفر منطقه ای  خود به آسیای مرکزی از تاجیکستان و مخالفت تاجیکستان با عضویت ایران درشانگهای سبب شد این سردی نمایان شود .
#دلایل کاهش روابط ایران و تاجیکستان
عامل مهم سردی روابط این دو کشور فارسی زبان ،حساسیت زا بودن رهبران آسیای مرکزی نسبت به روابط با ایران و جبهه مذهبی ایران در داخل و خارج منطقه بوده و تبلیغات منفی که در این خصوص کشورهای دشمن رشد و توسعه  ایران داشته اند باعث تقویت این توهم شده که ایران قصد دارد ضمن اعمال نفوذ بر جمهوری های مسلمان نشین اسیای مرکزی زمینه روی کار آمدن دولت اسلامی را در این کشور ها فراهم سازد.
** در مورد خاص تاجیکستان ، رویکرد بی طرفانه ایران در جریان جنگ های داخلی و تلاش عینی برای پایان دادن به جنگ داخلی در این کشور سبب شد تا پس از پایان جنگ این نگرانی ها تا حد زیادی برطرف شود ،با این حال از دو سال پیش تاکنون موضوع روابط ایران با حزب نهضت اسلامی تاجیکستان  عاملی برای مطرح شدن دوباره ی ادعای مذکور از سوی دولت تاجیکستان تبدیل شده است .
▪️موضوع دیگری که در سردی روابط ایران و تاجیکستان تاثیر داشته مسائل مربوط به پرونده ی فساد مالی بابک زنجانی بود که‌ به واسطه ی ارتباط مالی و اقتصادی وی با تاجیکستان مرتبط میشود.
** مطرح شدن نام تاجیکستان در پرونده  زنجانی و ابهاماتی که در این زمینه وجود دارد عاملی بود که سبب منفی شدن روابط این دو کشور شد.
اگر این موضوع را بیشتر اقتصادی بدانیم می توان مسائل دیگری را نیز که در عرصه ی اقتصادی میان دو کشور بروز کرده بعنوان عوامل مؤثر بدتر شدن سراشیبی سردی روابط دانست  ، از جمله جلوگیری از ورود کالاهای ایران به خصوص صنایع غذایی که سهم عمده ای در صادرات غیر نفتی ایران در تاجیکستان داشته است تا آنجایی که سهم کالاهای غذایی این کشور قبل از این سه سال گذشته در حال توسعه وسیع در بازارهای تاجیکستان داشته به طوری که در فروشگاه های بزرگ کالاهای غذایی ایران به وفور یافت  میشد البته ناگفته نماند که بد عهده ی تعدادی از عمده فروشان و صادر کنندگان باعث شد دستور حکومتی حذف ورود کالاهای ایران به تاجیکستان شود که ضرر مالی به اقتصاد ایران در بحث صادرات غیر نفتی وارد کرد .
**عوامل اصلی سردی روابط
سردی روابط از دوسال گذشته به اوج خود رسیده و بروز پیدا کرده اما در نگاهی بزرگ تر نمیتوان عوامل فوق را در تاثیر پذیری این روابط خلاصه کرد .نداشتن مرز مشترک و نیز ضعف اقتصادی تاجیکستان سبب شد که رویکرد منطقه ای ایران در آسیای مرکزی از منظر دولت یازدهم نادیده گردد.هم راستا با این روند، عربستان سعودی نیز از یک طرف سردی روز افزون روابط تهران _دوشنبه استفاده کرده و از سوی دیگر خود به سردی بیش از پیش این روابط دامن زده و دامنه اقدامات خود علیه جمهوری اسلامی ایران را از حوزه ی غربی و جنوبی به حوزه ی همسایگی شمالی ایران نیز کشانده است عربستان  تلاش می‌کند ضمن بهره گیری از ضعف اقتصادی تاجیکستان از طریق اعطای کمک های  مالی به این کشور و انواع دیگر ارتباطات اقتصادی به توسعه روابط با این کشور به هزینه علیه ایران اقدام کند و البته موفق نیز بوده .
** سفر رئیس جمهور تاجیکستان در زمان اوج گیری تنش ها با ایران از سوی ناظران به عنوان پیامی مشخص درباره افزایش روز افزون فعالیت سعودی در روابط با رویکرد افراطی دید اما این موضوع نمی بایست  باعث دست کشیدن  رویکرد ایران در قبال این کشور و عدم تلاش در جهت رفع موانع آن میشد،چرا که کشوری با فرهنگ و تمدن یکسان و مردم فارسی زبان که علاقه مشترک هنری و فرهنگی آن زبانزد است به طوریکه از میل به هنر موسیقی ایران تا تمدن

و فرهنگ فارسی باستان درتاجیکستان کاملا مشهود است ،حال کشوری با این موقعیت وسیع فرهنگی ،اقتصادی متاسفانه از چشم و منظر مقامات ایران دور شده است .
**این بی توجهی به روابط تهران _ دوشنبه باعث ضربه های اقتصادی فراوانی به اقتصاد صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی شده که  کارخانه های خراسان عمده صادرات خود را به این کشور معطوف کرده بودند.
** توسعه روابط با تاجیکستان با تاکید بر دو عامل فرهنگ (جنبه های مشترک ملی به جای جنبه های حساسیت برانگیز برای طرف مقابل) و اقتصاد ( در هر دو عرصه دو جانبه به ویژه پرتو طرح های بزرگ ) ضروری ترین اقدامی است گه باید انجام شوند و قابل احساس است.
▪️در پایان تلاش هایش انجمن دوستی ایران و تاجیکستان و در راس آن جناب آقای دکتر شبستری و اعضای محترم آن ستودنی است و همچنین فعالیت های سفیر محترم جناب آقای فقانی تکمیل کننده،نقش اصلی را در این تلاش ها ایفا می‌کند.
رضا دیهیم عضو پیوسته انجمن دوستی ایران و تاجیکستان



نظرات شما

نام:

ايميل:
وب:
شماره امنيتي:
نظر شما:


0 نظر در صف تاييد است.